foto1
foto1
foto1
foto1
foto1

Wnosząc pozytywne wartości ...

Wspierając w rozwoju ...

Służąc kompetencjami ...

Eliminując problemy ...

Dostarczając rozwiązań najwyższej jakości ...

Obserwując zachowanie się osób starających się o pracę odnosi się wrażenie, że w ostatnim czasie zaistniała bardzo duża potrzeba nabycia umiejętności wyszukiwania sobie pracy, która to umiejętność nie jest częścią szkolnych programów nauczania. Często bowiem zdarza się, że uczniowie, studenci lub pracownicy mają bardzo duże doświadczenie zawodowe przy jednoczesnym braku zrozumienia jak funkcjonuje rynek pracy. Generuje to poczucie frustracji, gdy po wysłaniu kolejnego kompletu wymaganych dokumentów nie otrzymuje się nawet odpowiedzi zwrotnej.

Przez świat pracy przetacza się rewolucja spowodowana rozwojem technik komunikacyjno informatycznych. Globalizacja zmieniła podejście do kariery zawodowej. Zamiast pracy etatowej furorę robią inne sposoby zatrudniania pracowników. Typowym rozwiązaniem jest zmiana statusu pracowników etatowych na samodzielne podmioty gospodarcze. Miliony osób na całym świecie pracują jako samodzielni specjaliści, wynagradzani w zależności od konkretnych zadań, dźwigając ryzyko związane z prowadzeniem takiej działalności. Równolegle jak grzyby po deszczu rozmnożyły się agencje zatrudnienia poszukujące tanich wyrobników do wykonywania najgorszych i najsłabiej płatnych prac. W pracy na etacie oferuje się zarobki ledwie wystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb ludzkiej egzystencji. Dobra posada staje się dobrem rzadkim, do zdobycia której potrzebne są nowe umiejętności pozwalające na swobodne poruszanie się po rynku pracy. Konieczne jest uświadomienie sobie warunków walki rynkowej, wyczucie okazji do zatrudnienia, wyuczenie się umiejętności wyszukania potencjalnego pracodawcy oraz planowania swojej kariery zawodowej.

Dla celów tego artykułu zostanie wprowadzone pojęcie zatrudnialności (employability) rozumianej obecnie nie jako zdolność do zatrudnienia, ale jako umiejętność budowania swojej kariery zawodowej poprzez umiejętność zdobywania posady, utrzymania jej, rozwoju zawodowego oraz znajdywania kolejnej.

Kolejnym ważnym pojęciem używanym dalej w tekście jest tożsamość zawodowa. Pomaga ona zrozumieć siebie i odpowiednio ustawić się na rynku pracy. Na to ustawienie się będą miały wpływ kompetencje, motywy, wartości i cele osobiste danej osoby. Te same czynniki będą kierowały rozwojem zawodowym i karierą.

Umiejętność strategicznego planowania swojej kariery pomaga w osiągnięciu sukcesu zawodowego. Składowymi takiej strategii są między innymi chęć i umiejętność uczenia się przez całe życie, jasna i klarowna wizja celu oraz umiejętności planowania poszczególnych etapów kariery i dochodzenia do celów cząstkowych.

Strategii tej nie da się wdrożyć w życie bez umiejętności ubiegania się o pracę, to jest: identyfikacji możliwości zatrudnienia, tworzenia i formatowania dokumentów aplikacyjnych, kontaktów z pracodawcami, przygotowania się do rozmowy kwalifikacyjnej oraz finalizacji tych etapów w postaci uzyskania pożądanej posady.

Miejsca pracy bywają różne. Dlatego zamiast wyszukiwać umiejętności które pasują do każdego miejsca pracy lepiej skupić się na analizie swojego wymarzonego środowiska pracy. Celem takiej analizy jest adaptacja do przyszłego miejsca pracy, identyfikacja unikalnej (szczególnej) wartości dla przyszłego pracodawcy i szybsze podniesienie swoich kompetencji. Jeżeli szuka się pracy za granicą warto przemyśleć różnice kulturowe pomiędzy środowiskiem w którym się przebywa obecnie a środowiskiem w którym przyjdzie pracować w przyszłości.

Wprowadzony termin „zatrudnialność” obejmuje wiele zagadnień i może być badany z kilku różnych perspektyw. W XX wieku pod tym pojęciem rozumiano jedynie zdolność do pracy, wynikającą z ograniczeń medycznych lub socjalnych. Stopniowo rozszerzano definicję umieszczając w niej zagadnienia dotyczące umiejętności warunkujących udaną karierę zawodową oraz roli państwa i jego instytucji we wspomaganiu zdolności do znajdowania zatrudnienia przez swoich obywateli. W gospodarce opartej na wiedzy dodano zależności pomiędzy umiejętnością wyszukania sobie pracy a takimi czynnikami jak własna tożsamość, pochodzenie społeczne, okoliczności osobiste, edukacja, polityka społeczna oraz praktyka zatrudniania przez pracodawcę. Jak widać kontekst tego terminu jest bardzo szeroki i głównie odnosi się do tych umiejętności, które pozwalają na osiąganie sukcesów w różnych stadiach kariery.

A jakie są to umiejętności? Zwykle podaje się, że są to cechy związane z umiejętnością właściwego porozumiewania się, współpracy i pracy grupowej, organizacji pracy własnej, rozwiązywania pojawiających się problemów, relacji z podwładnymi, prowadzenia negocjacji, przeprowadzania obliczeń oraz ze znajomością technologii informatycznych. Jeśli jednakże rozpatrywać cechy danej osoby na rynku pracy ułatwiające zdobywanie zatrudnienia to okaże się, że kluczem do kariery jest efektywność osobista. Składowymi tej efektywności są:

  • umiejętność pisemnego komunikowania się,
  • odpowiednie słownictwo przy komunikacji werbalnej,
  • znajomość terminów fachowych z dziedziny techniki, biznesu, polityki,
  • własne portfolio (wykonane wcześniej prace),
  • proaktywne działanie i przedsiębiorczość,
  • prezencja (wygląd zewnętrzny),
  • mowa ciała,
  • sieć kontaktów i znajomości.

Wyżej wymienione elementy mają wpływ na osiągnięcie zatrudnienia poprzez umiejętności związane z wyszukiwaniem pracy, przygotowaniem CV i listu motywacyjnego itp. . Odpowiadają na reakcje podczas rozmowy kwalifikacyjnej, testy psychometryczne i cały obszar dokoła aplikowania o pracę.

Jak rozwinąć własną zatrudnialność? Jak postępować i jakich umiejętności nabywać? Przede wszystkim należy odpowiedzieć sobie na następujące pytania:

  • czego chcę i oczekuję?
  • jak mogę to osiągnąć?
  • jak mogę zaadaptować obecne warunki do potrzeb swojego rozwoju?
  • kto może mi w tym pomóc?
  • jak postępować dalej?

Zatrudnialność profesjonalistów jest duża. Jak wspomniano wcześniej profesjonalizm oprócz wiadomości związanych z zawodem tworzą umiejętności: pracy zespołowej, organizacji, planowania, rozwiązywania problemów oraz komunikacji. Jest on rozwijany w szkole, w miejscu zatrudnienia, w ośrodkach szkoleniowych, poprzez naukę własną. Jak dowodzą współczesne badania w pokoleniu wchodzącym na rynek pracy zmiana zatrudnienia nastąpi od 15 do 20 razy. Stąd wniosek, że profesjonalista stale będzie musiał adaptować się do zmieniających się warunków pracy, a adaptacja zawsze wiąże się z pewnymi kosztami. Tym kosztem w przypadku pracownika jest konieczność stałego planowania kariery zawodowej, stałego dokształcania się w dziedzinie aktywności zawodowej, zrozumienie etyki pracy na nowym miejscu pracy oraz wyrobienie sobie refleksu do reakcji we właściwym momencie przy zmieniających się warunkach otoczenia. Podsumowując – współczesny profesjonalista powinien posiadać cały pakiet umiejętności pozwalający na pozyskanie sobie pracy, utrzymanie jej przez dogodny dla siebie czas, rozwój osobisty i zawodowy oraz na kontynuację kariery w kolejnym, lepszym miejscu zatrudnienia.

Czy szkoły lub uniwersytety wspomagają rozwój tych umiejętności? I tak i nie. W trakcie nauki kolejnych przedmiotów w szkole lub kursów na uniwersytecie/politechnice realizuje się tematy pozwalające na wyrobienie sobie pewnych niezbędnych profesjonalnych umiejętności. Poprzez rozwiązywanie zadań, studiowanie analizy przypadków, symulując sytuacje techniczne i biznesowe, uczestnicząc w prelekcjach i wizytach na liniach produkcyjnych rozwija się zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako świadomy pracownik. Uczestniczenie w projektach z udziałem firm oznacza większe prawdopodobieństwo zrozumienia polityki zatrudniania, przekonania się jak pracuje przemysł i uzyskania zbioru zawodowych umiejętności.

Szczególne korzyści dają co podkreślam dobrze przeprowadzone praktyki zawodowe w przedsiębiorstwach, gdzie nie tylko można zapoznać się z zagadnieniami fachowymi, ale również z kulturą pracy firmy, etyką panującą wśród pracowników, zasadami prowadzenia biznesu itd.. Prawidłowo wykonane sprawozdania lub raporty z praktyk stanowią cenne źródło informacji na temat polityki danej organizacji, jej kultury i etosu pracy. Z tego źródła można wywnioskować wiele uwag przydatnych to planowania swojej ścieżki zawodowej i przyszłej kariery.

(koniec części pierwszej)

Literatura

KAPANEN, Antti. Employability Skills: online course. Iversity.org [online]. Berlin, 2015 [cit. 2015-08-25]. Dostępne z: https://iversity.org/en/my/courses/employability-skills/lesson_units

SCHUMANN, Harald, Hans-Peter MARTIN i Marek ZYBURA (przekład). Pułapka globalizacji: atak na demokrację i dobrobyt. Wrocław: Wydaw. Dolnośląskie, 1999. ISBN 83-702-3695-2.

THUROW, Lester C. i Lech CZYŻEWSKI (przekład). Przyszłość kapitalizmu: jak dzisiejsze siły ekonomiczne kształtują świat jutra. Wrocław: Wydaw. Dolnośląskie, 1999. ISBN 83-702-3668-5.

Komunikat

Witryna używa ciasteczek - jeżeli nie zgadzasz się na ich użycie wyłącz je we własnej przeglądarce.